लमजुङमा एक वर्षमै ९५ किशोरी बने आमा, बालविवाह अझै चुनौती

मर्स्याङदी समाचार, २८ साउन
लमजुङमा कम उमेरमै आमा बन्ने किशोरीहरुको संख्या अझै पनि चिन्ताजनक देखिएको छ । प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालय लमजुङका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२÷०८३ मा जिल्लाभर २० वर्षभन्दा कम उमेरका ९५ जना किशोरी सुत्केरी भएका छन् । यसले जिल्लामा बालविवाह, किशोरावस्थामै गर्भधारण तथा प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी चुनौती अझै गम्भीर रहेको संकेत गरेको छ ।

कार्यालयका तथ्यांकअनुसार सबैभन्दा धेरै बेसीशहर नगरपालिकामा ६४ जना किशोरी आमा बनेका छन् । त्यसपछि मध्यनेपाल नगरपालिकामा १७ जना, सुन्दरबजार नगरपालिकामा चार जना, राइनास नगरपालिकामा तीन जना, मर्स्याङदी गाउँपालिकामा तीन जना, दोर्दी गाउँपालिकामा दुई जना र दूधपोखरी गाउँपालिकामा दुई जना रहेका छन् । क्व्होलासोथार गाउँपालिकामा भने उक्त अवधिमा २० वर्षभन्दा कम उमेरका सुत्केरीको संख्या शून्य रहेको प्रदेश जनस्वास्थ्य कार्यालयका तथ्यांक सहायक लेखनाथ उपाध्यायले जानकारी दिनुभयो ।

स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार किशोरावस्थामा गर्भधारण हुँदा आमा र शिशु दुवैको स्वास्थ्यमा गम्भीर जोखिम बढ्ने गर्छ । यस्तो अवस्थामा रक्तअल्पता, उच्च रक्तचाप, समयअघि नै सुत्केरी हुने, कम तौलका शिशु जन्मिने, नवजात शिशुको मृत्युको जोखिम बढ्ने लगायतका समस्या देखिन सक्छन् । साथै किशोरीको शिक्षा बीचमै छुट्ने, आर्थिक निर्भरता बढ्ने र गरिबीको चक्र अझ बलियो हुने खतरा पनि उत्तिकै रहेको स्वास्थ्य विज्ञहरु बताउँछन् ।

प्रहरीका अनुसार घरायसी वातावरण, सामाजिक सञ्जाल र सञ्चार माध्यमको प्रभावका कारण किशोरकिशोरीहरु कम उमेरमै विवाह र मातृत्वतर्फ धकेलिने अवस्था देखिएको छ । यद्यपि जिल्लामा बालविवाहको आधिकारिक तथ्यांक भने उपलब्ध छैन ।

कानुनले २० वर्ष नपुगी विवाह गर्न नपाइने स्पष्ट व्यवस्था गरे पनि कतिपय स्थानमा सामाजिक दबाब र गरिबी कारण बालविवाह हुने गरेको पाइएको छ । त्यसको प्रत्यक्ष असर किशोरीहरुको स्वास्थ्य, शिक्षा र भविष्यमा पर्ने गरेको छ ।किशोरकिशोरीमैत्री स्वास्थ्य सेवा प्रभावकारी बनाउने, विद्यालय तथा समुदायस्तरमा यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य शिक्षा विस्तार गर्ने, अभिभावकमा जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने र बालविवाहविरुद्ध कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न सके मात्र कम उमेरमा आमा बन्ने अवस्थालाई न्यूनीकरण गर्न सके मात्र बालबिवाह न्युनिकरण गर्न सकिने बालअधिकारकर्मीको भनाई छ ।

बालविवाह र किशोरावस्थामै मातृत्व केवल व्यक्तिगत वा पारिवारिक विषय नभई सामाजिक, स्वास्थ्य र विकाससँग जोडिएको गम्भीर मुद्दा भएकाले यसको रोकथामका लागि स्थानीय तह, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, सुरक्षा निकाय, अभिभावक तथा समुदाय सबैको साझा प्रयास आवश्यक देखिएको छ ।

Community Radio Marsyangdi 95 MHz
Center for Community Development and Communication,Lamjung

ताजा खबर